“1 ХУВИЙН ТАТВАР – НИЙГМИЙН ТҮНШЛЭЛ” НЭЭЛТТЭЙ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ АМЖИЛТТАЙ БОЛЛОО
Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль болон Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим хамтран төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийг шинэ шатанд гаргах, шинжлэх ухааны ололтыг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэх зорилготой “1 хувийн татвар – Нийгмийн түншлэл” сэдэвт нээлттэй хэлэлцүүлэг, уулзалтыг өнөөдөр амжилттай зохион байгууллаа.
Арга хэмжээний эхэнд ШУТИС-ийн Ректор Т.Намнан болон Эрдэм шинжилгээ, инновац эрхэлсэн проректор Д.Цолмонбаатар нар их сургуулийн судалгааны ажлыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахын чухлыг онцолсон бол Татварын ерөнхий газрын улсын байцаагч Л.Алтан-Эрдэнэ хуулийн дагуу 1 хувийн татварын хөнгөлөлтийг хэрхэн эдэлж, шинжлэх ухааны төсөлд хөрөнгө оруулах боломжийг дэлгэрэнгүй тайлбарласан юм.
МҮХАҮТ-ын Гүйцэтгэх захирал Ц.Магнайбаатар тус хэлэлцүүлэгт “Хувийн хэвшил-Их сургуулийн сургалт, судалгаа, инновацын хамтын үнэ цэнэ, нийгмийн өгөөж” сэдвээр илтгэл тавьж, бизнесийн орчны өөрчлөлт, бүтээмж болон технологийн шилжилтийн талаар чухал мэдээллүүдийг өглөө. Тэрээр илтгэлдээ “Монголын бизнесийн орчин – 2023” судалгааны дүнг онцолсон бөгөөд бизнес эрхлэгчид их сургууль, судалгааны байгууллагатай хамтран ажиллах нөхцөл байдлыг 2.92 гэж үнэлсэн нь 2020 онтой харьцуулахад 1.0 хувиар буурсан үзүүлэлт болохыг дурдсан юм. Мөн салбарын хэмжээнд хүний нөөцийн хомсдол нүүрлэж, нийт оролцогчдын 39% нь мэргэжлийн ажилчдыг, 32% нь инженер техникийн ажилчдыг олдоц хангалтгүй гэж үзэж байгааг тэмдэглэв. МҮХАҮТ-ын зүгээс энэхүү асуудлыг шийдвэрлэхээр мэргэжлийн боловсрол, сургалтын хосмог тогтолцоог өргөжүүлэн ажиллаж байгаа бөгөөд 2024 онд “Хосмог сургалтын нэгж”-ийг байгуулсан байна. Одоогийн байдлаар 19 сургалтын байгууллага, 86 компанитай хамтран 1286 суралцагчийг ажлын байран дээр нь сургаж байгаагаас гадна ААН-үүдэд зориулсан “Ажлын байран дахь сургагч, дадлагажуулагч” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхэлжээ. Мөн технологийн шилжилт ба ирээдүйн ур чадварын талаар хөндөхдөө дэлхийн компаниудын 69% нь төсвийнхөө 10-20 хувийг хиймэл оюун ухаанд (AI) зарцуулж байгааг онцлоод, 2030 он гэхэд өгөгдлийн шинжилгээ, машин сургалт болон шинийг эрэлхийлэх чадвар хамгийн чухал болохыг сануулсан юм. Илтгэлийнхээ төгсгөлд тэрээр Татварын 1 хувийн хөнгөлөлтийг боловсрол, эрүүл мэндийн төсөл хөтөлбөрүүдэд зарцуулах саналыг Ерөнхий сайдад хүргүүлээд байгааг дурдаж, их сургууль-бизнесийн түншлэлийг шинэ шатанд гаргах бүрэн боломжтойг илэрхийллээ.
Мөн энэхүү хэлэлцүүлгийн бодит үр дүн болж Монгол Улсын үндэсний хүнс үйлдвэрлэлийн салбарт тэргүүлэгч “Мах Импэкс” ХК, “Талх Чихэр” ХК, “Милл Хаус” ХХК болон “Өв Соёл Үйлдвэр” "GP Bright" ХХК-иуд нийгмийн хариуцлагын хүрээнд ШУТИС-д 1 тэрбум төгрөгийн санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх хамтран ажиллах гэрээ болон харилцан ойлголцлын санамж бичигт албан ёсоор гарын үсэг зурлаа.
Энэхүү түншлэл нь ААНОАТ-ын тухай хуулийн 22.9 дэх заалтыг бодит ажил, жишиг загвар болгон хэрэгжүүлж буй үндэсний хэмжээний томоохон санаачилга бөгөөд олгогдсон санхүүжилтийг судалгаа, инновацыг дэмжих, тэргүүлэх чиглэлийн оюутнуудад тэтгэлэг олгох, их сургуулийн стратегийн төслүүдийг санхүүжүүлэхэд зарцуулахаар тохиролцов.
Ийнхүү үндэсний компаниуд татварын хөнгөлөлтөө нийгэмд чиглэсэн бодит хөрөнгө оруулалт болгох шинэ соёл, зөв жишгийг төлөвшүүлж, ШУТИС-ийн сургалт, судалгаа, инновацын экосистемийг шинэ шатанд гаргах түүхэн хамтын ажиллагаа эхэлж байна.