ЖИЖИГ БИЗНЕС ЭРХЛЭГЧДИЙН ТАТВАР, НИЙГМИЙН ДААТГАЛЫН АЧААЛЛЫГ БУУРУУЛАХ ХЯЛБАРШУУЛСАН ГОРИМЫГ СУДЛАВ
Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллагын (ОУХБ) "Албан бус эдийн засгийг албажуулах" төслийн зөвлөх татвар болон нийгмийн даатгалын хялбаршуулсан горимыг улс орнуудаар харьцуулсан судалгааны явцаа МҮХАҮТ-ын ажилтнуудад танилцуулж, санал солилцлоо.
Өнөөдөр бичил, жижиг аж ахуйн нэгж, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдийн хувьд татвар, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх, бүртгэл болон тусгай зөвшөөрлийн үйлчилгээ авах зэрэг хууль тогтоомжоор хүлээсэн үүргээ биелүүлэх нь туйлын төвөгтэй, цаг хугацаа их шаардсан, зардал өндөртэй үйл явц хэвээр байна. Жижиг бизнес эрхлэгчдэд эдгээр захиргааны бүх шаардлагыг биелүүлэх боломж, нөөц хязгаарлагдмал байдаг бөгөөд одоогийн мөрдөгдөж буй дүрэм журмууд нь тэдний бизнесийн хэмжээ, онцлогт нийцдэггүйгээс үүдэн албан бус эдийн засгийн хэмжээ өргөжин тэлэх үндсэн нөхцөл болж байна.
Эдгээр тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд зарим улс орнууд бичил, жижиг аж ахуйн нэгжүүдэд зориулсан татвар, нийгмийн даатгалын тусгай хялбаршуулсан горим, шинэлэг арга замуудыг амжилттай санал болгон хэрэгжүүлжээ. Судалгаанд ялангуяа Эстони, Казахстан, БНСУ, Бразил болон Вьетнам зэрэг улсын туршлагыг онцлон авч үзсэн байна. Эдгээр улсууд технологийн дэвшлийг ашиглан бүртгэлийн процессыг хөнгөвчлөх, татвар болон даатгалын төлбөрийг нэгтгэн нэг цонхоор төлөх боломжийг бүрдүүлсэн нь бизнес эрхлэгчдийн захиргааны дарамтыг эрс бууруулж чаджээ.
Судалгааны үр дүнг нэгтгэн тоймлон зөвлөмж, хураангуй боловсруулан түгээх бөгөөд энэ нь Монгол Улсад бичил бизнес эрхлэгчдийг албан ёсны эдийн засагт татан оролцуулах, тэднийг дэмжих бодлогын чухал үндэслэл болох юм. Албан бус эдийн засгийг албажуулах нь бизнес эрхлэгчдэд хүндрэл учруулах бус, харин тэдний үйл ажиллагааг хялбарчлах, эдийн засгийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн байх ёстойг энэхүү судалгаа онцолж байна.
