ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ: “Монголоос Япон руу гаргах экспортын зах зээл тэлэхгүй байна”
“Эдийн засгийн түншлэлийн тухай Монгол Улс, Япон улс хоорондын хэлэлцээрийн хэрэгжилт, бизнес эрхлэгчдэд тулгамдаж буй асуудал сэдэвт уулзалт” өнөөдөр /2024.11.13/ МҮХАҮТ-ын 503 тоотод боллоо.
Монгол Улс, Япон Улс хооронд байгуулсан “Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээр” 2016 онд хүчин төгөлдөр болж, 2017 оны 6-р сарын 7-ны өдрөөс хэрэгжиж эхэлсэн билээ. Уг хэлэлцээрийн хүрээнд Монголын тал 97 бүлгийн 5700 орчим төрлийн бараа, Японы тал 97 бүлгийн 9300 орчим төрлийн барааны импортын гаалийн тарифыг бууруулахаар хэлэлцээ хийсэн ба манай улс эдгээр импортын барааны гаалийн тарифын 59 хувийг (3429 төрлийн бараа), харин Япон улс 86 хувийг (8000 төрлийн бараа) хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэн тус шууд чөлөөлсөн байдаг ч манай улсын экспортын нэр төрөл, үнийн дүн, хөрөнгө оруулалт төдийлөн сайн нэмэгдээгүй статистик үзүүлэлттэй байна.
Монголын Үндэсний Худалдаа, Аж Үйлдвэрийн Танхимаас энэхүү хэлэлцээрийн хэрэгжилтийн явцад бизнес эрхлэгчдэд тулгарч буй хүндрэлтэй асуудал, цаашид сайжруулах боломжийн талаар санал боловсруулан Монгол Улсын болон Япон улсын холбогдох төрийн эрх бүхий байгууллагуудад хүргүүлэхээр ажиллаж буй юм.
МҮХАҮТ-ын дэд захирал Ц.Магнайбаатар энэ үеэр “Энэхүү хэлэлцээрийн хэрэгжилтийн явцад тулгамдаж асуудал, цаашид хэлэлцээрийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх арга замын талаар та бүхний саналыг сонсох зорилгоор өнөөдрийн уулзалтыг зохион байгуулж байна. Улмаар та бүхнээс авсан саналуудыг нэгтгэж, 11-р сарын 27-ны өдөр Япон Монголын хамтарсан Дэд хорооны уулзалтад танилцуулах юм. Энэ дэд хорооны үеэр хэлэлцээрийн ашиглалт хэр зэрэг байгаа юм бэ, цаашид хэрхэн сайжруулах ёстой юм бэ, аж ахуй нэгжүүдэд тулгарч буй худалдааны болоод тарифын саад бэрхшээлүүдийг хэрхэн бууруулах талаар ярилцана” хэмээсэн юм.
Мөн энэ үеэр МҮХАҮТ-ын Хэрэглэгч үйлчилгээний газрын дарга Э.Бадамхорол Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээрийн үр дүнд гадаад худалдаанд гарсан өөрчлөлтийн талаар танилцуулга хийлээ.
Ноосон эдлэлийн гар урлалыг дэмжих төв ТББ-ын гүйцэтгэх захирал Ц.Цэнд-Аюуш “Бид Япон руу арав гаруй жил эсгий углааш, таавчик байнга гаргасаар байна. Харамсалтай нь зах зээл нь тэлэхгүй байна. Гол үндсэн шалтгаан нь БТКУС кодны зөрүү байгаа учраас. Эсгий чөлөөлөгдсөн мөртлөө гутал буюу хөлд өмсөх бүтээгдэхүүн гэж үзээд эсгий гутал буюу таавчик болоод ирэхээрээ чөлөөлөгдөхгүй байгаа нь энэ хэлэлцээрийн анхаарах гол асуудал. Хэрвээ энэ кодны асуудал дээр ойлголцох юм бол бидний эсгийн бүтээгдэхүүний зах зээл тэлэх бүрэн боломжтой байна” гэдгийг тодотголоо.
Уул уурхайн бус экспортлогчдын холбооны гүйцэтгэх захирал Ч.Нэргүй хэлэхдээ “Монгол Японы хооронд худалдааны дорвитой өөрчлөлт, ахиц гарсангүй. Япончуудын хувьд импорт нэмэгдсэн байна. Харин Монголчууд өмнө нь гаргаж байсан ноос, ноосон бүтээгдэхүүн гэсэн хэдхэн бүтээгдэхүүн хэвээрээ байна. Түншлэлийн хэлэлцээр байгуулагдаад 8 жил болж байхад үр өгөөж нь ийм байна. Юунаас болоод ийм үр дүнтэй байна вэ гэдэг дээр МҮХАҮТ болон бизнесийнхэн шүүмжлэлтэй хандах хэрэгтэй байна. Японы уламжлал, соёл Монголоос огт өөр. Тиймээс Япончуудад зориулсан бүтээгдэхүүнээр л экспорт хиймээр байна. Энэ улс хэдэн мянган жилийн уламжлалтай цайны соёлтой. Бид тэдэнд чацаргана маш сайн гэж сурталчлахын оронд тэдний соёлд зориулсан, Монголын онцлогтой цайн бүтээгдэхүүнээ гаргавал илүү сонирхох юм” гэх мэт саналууд хэллээ.
Хэлэлцүүлэгт оролцсон аж ахуй нэгжүүдийн төлөөлөл бүгд тодорхой саналууд хэлсэн бөгөөд тэдгээр саналыг нэгтгэж, 11-р сарын 27-ны өдөр Япон Монголын хамтарсан Дэд хорооны уулзалтад танилцуулахаар боллоо.
