(+976) 7727-7070
info@mongolchamber.mn
08:30 - 17:30
Ажлын цаг

МҮХАҮТ-аас “Ковидын дараах эдийн засгийн Их сэргэлт” санаачилгыг  дэвшүүллээ

2021/05/12 16

Дэлхийн эдийн засгийн форумын эрсдэлийн шинжээчдийн үзэж байгаагаар коронавирусийн тархалтаас улбаатай энэ удаагийн нийгэм, эдийн засгийн хямрал нь Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас хойших хамгийн хохирол ихтэй хямралд тооцогдож буй учраас эдийн засагт “Great reset” буюу их сэргэлт хийхийг уриалав.

Монгол Улсын хувьд 1990 оны системийн уналтаас хойших хамгийн том эдийн засгийн хямрал 2020 онд цар тахлын улмаас бий боллоо. Хямралын нөхцөл байдал энэ оны эхний хагаст ч үргэлжилсээр байна. Энэхүү хямралд 548 мянган ажлын байр гүнзгий өртөж, 2020 онд Монгол Улсын ДНБ 5.3 хувиар агшив. Хямралд гүнзгий өртсөн бизнесийн 80 гаруй хувь нь 1-9 хүртэлх ажилтантай, ЖДҮ эрхлэгч нар байна.

МҮХАҮТ нийгэм, эдийн засаг, бизнесийн орчинд нүүрлэсэн хямралыг богино хугацаанд гэтлэх, даван туулах, эдийн засгаа эргэн сэргээх, эрчимжүүлэх “Ковидын дараах эдийн засгийн их сэргэлт” санаачилгыг дэвшүүлж байна.

Тус санаачилгад, 

- Татвар, Нийгмийн даатгал, Зөрчлийн өр төлбөрөөс чөлөөлж дэмжлэг үзүүлэх замаар эдийн засгийн тохируулга хийх (Нийгмийн даатгалын шимтгэл ба татварын өр төлбөр, алданги торгуулиас чөлөөлөх, хөнгөлөх, Зөрчлийн хуулиар тавьсан торгууль, алдангиас чөлөөлөх, Монгол Банкны мэдээллийн санд ангилал буурсан аж ахуйн нэгж, иргэдийн ангиллыг сайжруулах)
- Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын хувь хэмжээг бууруулах
- Төрийн өмчит болон төрийн өмчийн оролцоотой аж ахуйн нэгжүүдийн засаглал, удирдлагын тогтолцоонд эрс шинэчлэл хийх, хувьчлах
- Зөвшөөрлийн тухай хуулийг батлан гаргаж, зөвшөөрлийн тоог цөөлөх, зөвшөөрөл олгох үйл явцыг хялбаршуулах, ил тод болгох
- Ковидын улмаас үүссэн эдийн засгийн хямралын дараах гарааны тэгш боломжийг олгох
- Эдийн засгийг эрчимжүүлэх тусгай нэгжийг байгуулах зэрэг саналууд багтжээ.

Монголын нийгэм, эдийн засаг, бизнесийн орчны өнөөгийн байдал:

- Дэлхийн банк Монгол Улсын бодит ДНБ 2021 онд 6.8%-иар, 2022 онд 7.2%-аар тэлнэ гэж таамаглаж байна. 

- Азийн хөгжлийн банк Монгол Улсын 2021 оны эдийн засгийн өсөлтийг 4.8 хувиар, 2022 онд 5.7 хувиар тус тус өснө таамаглаж байна.  

- 2020 оны Монгол Улсын нийт экспортын 93%-ийг Уул, уурхайн салбарын бүтээгдэхүүн эзэлсэн байна. ДНБ 5.3 хувиар буурав. 

- Монгол Улсын ажилгүйдлийн түвшин 2020 онд 4.3 хувь болж буурсан боловч ажилгүйдлийн даатгалын сангийн зарлага 2020 онд 94.4 тэрбум төгрөг болж өмнөх оноос ойролцоогоор 2 дахин их өссөн нь ажилгүйдлийн тэтгэмж хүртсэн хүмүүсийн тоо нэмэгдсэнийг харуулж байна.

- Бизнесийн орчныг эдийн засаг, засаглал хууль эрх зүй, дэд бүтэц технологи, нийгэм соёл, байгууллагын дотоод орчин гэсэн ерөнхий 5 үзүүлэлт, дэд 12 үзүүлэлтээр авч үзэхэд Монголын бизнесийн орчны ерөнхий үнэлгээ нь 2.91 буюу дунд гэж үнэлэгдэв. 

- Хатуу хөл хорионы үед аж ахуйн нэгж, бизнес эрхлэгчдэд Засгийн газраас ямар төрлийн дэмжлэг шаардлагатай байгааг тодруулахад давхардсан тоогоор судалгаанд оролцогсдын 50-аас дээш хувь нь татвар (НӨАТ)-ын хөнгөлөлт, чөлөөлөлт, НДШ-ийн төлбөрийг хөнгөлөх, төлөх хугацааг хойшлуулах, бизнесийн үйл ажиллагааг тодорхой хувиар үргэлжлүүлэх боломж олгох шаардлагатай байна гэв.

- 2020 оны бизнес итгэлийн индекс -0.28 гарсан ба энэ нь гадаад зэх зээлд таагүй хандлагатай, экспортын өсөлт саарсан, ГШХО буурсан 2015 оны индекстэй ойролцоо дүн болж байна. Бизнес итгэлийн индексийг бизнесийн орчин, бизнесийн үйл ажиллагаа, хөрөнгө оруулалт, макро эдийн засгийн орчин гэсэн үндсэн 4 үзүүлэлтээр тооцож гаргадаг бөгөөд үндсэн үзүүлэлтүүд бүгд өмнөх оноос буурсан дүнтэй байна.

- 2020 онд нийт 132 мянган  ААН-үүд тайлангаа ирүүлснээс 98 мянга нь X тайлан ирүүлсэн ба 34 мянган ААН тайлангаа ирүүлсэн нь өмнөх оноос 27 мянгаар буурч үндсэндээ мөн тооны ААН орлогогүй болсныг харуулж байна. 

- Олон улсын валютын сангийн өргөтгөсөн хөтөлбөрийн хүрээнд нийгмийн даатгалын шимтгэлийг 5 хувиар шат дараалан нэмэхээр болсон. Үүнд 2018 онд нийгмийн даатгалын шимтгэлийг хоёр хувь, 2019 онд нэг хувь, 2020 онд хоёр хувь нэмэхээр болсон. 

- 2021 оны 3 дугаар сарын 10-ны байдлаар 21 мянган ААН (160 мянган даатгуулагч), НДШ-ийн 120.3 тэрбум төгрөгийн өртэй байна.

- Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй ажлын байрыг дэмжих зорилт бүхий  жилийн 3 хувийн хүүтэй, 3 жилийн хугацаатай 2.0 их наяд төгрөг хүртэлх банкyудын чөлөөт эх үүсвэрээр олгож буй зээлэнд 2021 оны 5 дугаар сарын 03-ны өдрийн байдлаар нийт 5,542.7 тэрбум төгрөгийн 48.9 мянган зээлийн хүсэлт ирүүлсэн байна. Үүнээс 648.7 тэрбум төгрөгийг 9,400 (1,443 ААН, 7,957 иргэн) зээлдэгчид олгож 366.7 тэрбум төгрөгийн 2,850 хүсэлтэд татгалзжээ. 

- Монгол банкны мэдээллийн санд сүүлийн 5 жилд ангилал буурсан буюу хэвийн бус, эргэлзээтэй, муу зээлдэгч аж ахуйн нэгжүүд 8 мянга, иргэн 300 мянга орчим болжээ. 

- 2020 оны байдлаар нийт 2,276,868 зөрчил гарсан бөгөөд түүнд ноогдох торгуулийн хэмжээ нь 66 тэрбум төгрөгт хүрсэн байна. 2021 оны эхний 4 сарын байдлаар нийт 449,165 зөрчил бүртгэгдсэн бөгөөд түүнд ноогдох торгуулийн хэмжээ нь 16.7 тэрбум төгрөг байна.

Бизнес эрхлэгч
Одоогийн байдлаар татвараа төлж чадахгүй өртэй аж ахуйн нэгжүүд олон байна. Эдийн засаг сайжраад ирэхээр төлж л таараа. Хамгийн гол нь тэр үед татварынхан ээлжит шалгалт нэрээр хүү,алдангийг тооцож татварын акт тавьж аж ахуйн нэгжүүдэд бөөн дарамт үүсгэж жинхэнэ дампууралд түлхэх болно. Тэгэхээр нэг удаа татварыг биш хүү,алдангаас чөлөөлвөл их тус болно шүү... т
X тайлантай ААН н бүртгэлийг хасч болохгүй ш дээ.
Эрдэнэбат
Х тайлан егдег газартай жижиг ул хедлехтэй компани цеенгуй байгаа бх. Иймд татан буулгах нь буруу гэж бодож бна.
Gereltsetseg
Khuviaraa bizness erhleed zeeltei tsar tahlaas bolood uil ajillagaa zogsson ch zeelee chadan yadan tuluud l yvj bna. Bank iheehen zeel avch bgaa shine zeeldegchded uguud huuchnaa 3% ruu shiljuuleh huselgui bna. Khuseltee uguud hichneen sar huleegeed nemer alga. Shine zeeldegch nart uguh ni bsnkind ashigtai . Zeeldegchdee yalgahgui zeelee olgovol zugeer bna. Baga zeeltei bid yamar ch bsan tuluud bdag ch harj uzej bgaa ym neg ch alga. Khungulult edleh ym ch bhgui. Irgediinhee sanaa bodliig demjij guur ni bolj ajiilaj bgaa ta nart amjilt husey.
Gereltsetseg
Khuviaraa bizness erhleed zeeltei tsar tahlaas bolood uil ajillagaa zogsson ch zeelee chadan yadan tuluud l yvj bna. Bank iheehen zeel avch bgaa shine zeeldegchded uguud huuchnaa 3% ruu shiljuuleh huselgui bna. Khuseltee uguud hichneen sar huleegeed nemer alga. Shine zeeldegch nart uguh ni bsnkind ashigtai . Zeeldegchdee yalgahgui zeelee olgovol zugeer bna. Baga zeeltei bid yamar ch bsan tuluud bdag ch harj uzej bgaa ym neg ch alga. Khungulult edleh ym ch bhgui.
1. Хар жагсаалтаас бүх иргэддээ шалгуур тавихгүй хасуулах тэгэж байж ард түмэн чинь өрөө төлөх арга зам нь чөлөөтэй болно. 2. Татвар багасгах 3. Хар жагсаалтын шалгуураа болих тэгэж байж ард түмэн чинь чөлөатэй зээл зээлийн эрх нь сэргэж өрөө төлөх болно.
sain bna v hvwiara HD tolj bga iregde yah um bol sar bolgon 56700t tolj bga horio svnjirsanas bolod 11 saras hoish tolj chadha baisan
Догоо
Татварын өр алданги торгуулийг тэглэх нь хамгийн зөв. НӨАТ хувийг багасгах хэрэгтэй. Х тайлан өгсөн ААН улсын бүртгэлээс хасах нь зөв биш байх аа. Боломж гарвал үйл ажиллагаа явуулна биз ээ. Татвар шимтгэлийг багасгаад хариуцлагыг өндөржүүлвэл зөв байх аа
Enkhtsetseg
Mash zuv demjij bn.
Жаргалант емериал ххк
Тог цахилгаан ажилчдын хөлс материалын үнийн нэмэгдэл гээд олон зүйлүүдийг шийдвэрлэж өгнө үү
Erdenesuvd Ganbaatar
Шударгаар татвараа төлсөн ААН-үүдэд буруу үлгэр болохоор санал байна. Угаасаа өртэй байхад төрөөс тэгж байгаад тэглэдэг гэсэн хандлага гарч байна. Харин одоо байгаа өрийг нь алданги торгуульгүйгээр тодорхой жил заагаад төлүүлэх нь зөв. Х тайлан өгч байгаа байгууллагыг шууд хасч болохгүй ээ. Шалтгааныг нь тодруулж нэг хүний олон х копани байвал нэгтгэл хийх сонголтыг нь өгсөн дээр гэж бодож байна.
Ануужин
ААН нь Х тайлан өгөх асуудал биш гэж би харж байна . Х тайлантай ч өр ширгүй бол ажил шууд үргэлжлүүлэн жигд ажиллах боломжтой .их хэмжээний өртэй ААН нь харин хөрөнгө оруулалтын үр дүн муу. Х тайлантай ААН г улсын бүртгэлээс хасах нь тохиромжгүй үйлдэл гэж харж баына
Н.Цэрэнчимэг
Ажил үгүй болсоны тэтгэмж 94.4 тэр бум буюу 2 дахин өсөх шалтгаан нь төрд гарсан нам нь ажилаа хийж байсан хүнийг намын харьяаллаас болж шалтгаангүй халах бүдүүлэг үйлдлээс үүдэлтэй гэж үзэж байна
Nama-Och Hhk
Demjij bna
Нарны торгон гоёл ХХК
Цар тахлын энэ хүнд үед өрхийн болон жижиг дунд үйлдвэрлэл эрхлэгчид бидний төлөө ажиллаж төрд дамжуулан зүтгэж байгаа Худалдаа аж үйлдвэрийн танхимын хамт олондоо маш их баярлаж байна. - 3 % ийн зээл эзэндээ огт очихгүй бна! банк танил тал, авилгал өгсөнд нь л зээл гаргаж байна. - Татварын өр тэглэх - Зээлийн хар жагсаалтаас гаргах зэрэг үнэхээр нүдээ олсон саналууд гаргаж байгаад олон олон аж ахуй нэгж,иргэд баярлаж хүлээж байнаа./Манайх л гэхэд 2020 .1.1 ээс хэрэгжиж эхэлсэн 50 саяаас доош орлоготой компани жилл 1 удаа тайлан илгээнэ гэж ойлголттойгоор тайлан илгээсэн / жилийн нийт орлого1.5 сая төгрөг бгаа учир.Гэтэл Санхүүгийн тайлан дутуу илгээсэн өр ??? Иймэрхүү байдлаар өр үүссэн аж ахуй нэгж маш олон байгаа
Заримдаа. Танхим жаахан бодолтой асуудалд хандаж байх хэрэгтэй бна шүү. 3 жилээс дээш Х тайлан өгсөн компанийг буулгавал харинч бизнесмэнүүдэд ашигтай бусуу. 10 жилийн өмнө хотын захиргаанаас малын түүхий эд боловёруулах үйлдвэрүүдийг зогсоосон Энэ кампаниуд дампуурч Үйлдвэрээ буулгаж барилга барих шахаанд орсон. Энэ амар ажил биш Сайн бодож үзэж нягталмаар юм байх юм