ХУУЛЬ ЭРХ ЗҮЙН РЕФОРМ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ИДЭВХЖИЛИЙГ ДЭМЖИХ ХӨШҮҮРЭГ БОЛНО

МҮХАҮТ-ын Их танхимд өнөөдөр УИХ-ын даргын 523 дугаар захирамжаар байгуулагдсан Ажлын хэсгийн гишүүд болон бизнес эрхлэгчдийн төлөөлөл оролцсон “Бизнес өглөөний цай” уулзалт амжилттай боллоо. Уулзалтад УИХ-ын гишүүн Д.Энхтүвшин, Б.Түвшин, Р.Батболд, Л.Соронзонболд, Б.Мөнхсоёл, Б.Найдалаа болон бусад албаны хүмүүс, бизнес эрхлэгчдийн төлөөлөл оролцож, төр болон хувийн хэвшлийн түншлэлийг шинэ шатанд гаргах, хаврын чуулганаар хэлэлцүүлэх хууль эрх зүйн реформын асуудлуудыг хэлэлцсэн юм.

Арга хэмжээг МҮХАҮТ-ын Гүйцэтгэх захирал Ц.Магнайбаатар модераторлон чиглүүлэв.

Арга хэмжээг нээж МҮХАҮТ-ын Ерөнхийлөгч Б.Лхагважав хэлсэн үгэндээ бизнесийн орчны эрх зүйн зохицуулалтыг боловсронгуй болгох нь өнөөдрийн нэн тэргүүний зорилт болохын зэрэгцээ Засгийн газраас өмнө нь өргөн бариад байсан Татварын багц хууль болон бизнестэй холбоотой хэд хэдэн чухал хуулийн төслийг Ерөнхий сайд эргүүлэн татсан нь эдгээр төслүүдийг дахин нягталж, бизнес эрхлэгчдийн бодит саналыг тусган сайжруулах боломж бүрдэж буйг онцлов.

Уулзалтын үеэр Ажлын хэсгийн ахлагч, УИХ-ын гишүүн Д.Энхтүвшин хаврын чуулганаар хэлэлцүүлэхээр бэлтгэж буй хуулийн төслүүдийн үзэл баримтлалыг дэлгэрэнгүй танилцууллаа. Тэрээр энэхүү шинэчлэлийн гол цөм болох Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимын тухай хуулийн төслийг онцолж, Танхимын тогтолцоог олон улсын жишигт нийцүүлэн шинэ шатанд гаргахаар төлөвлөж буйгаа тайлбарлав. Ингэснээр одоогийн Үндэсний болон аймаг, нийслэлийн танхим гэсэн бүтэц дээр эдийн засгийн салбар бүрээр төрөлжсөн "Салбарын танхим" болон гадаад улсад ажиллах төлөөлөгчийн газруудыг нэмж байгуулах эрх зүйн орчин бүрдэж байгаа юм. Салбарын танхимыг тухайн чиглэлийн 50-иас доошгүй аж ахуйн нэгж нэгдэн байгуулах бөгөөд энэ нь салбар бүрийн өвөрмөц асуудлыг төр засагтай мэргэжлийн түвшинд хэлэлцэх бодит "гүүр" болно гэж тэрээр үзэж байна. Түүнчлэн Танхимын удирдлагыг улс төрөөс ангид, бизнесийн салбарт 10-аас доошгүй жил ажилласан туршлагатай хүмүүсээр бүрдүүлэх шалгуурыг оруулснаас гадна төрөөс бизнес эрхлэгчдэд үзүүлдэг зарим үйлчилгээг Танхимд гэрээний үндсэн дээр шилжүүлж, хүнд суртлыг халах боломж нээгдэж буйг дурдаад, Зөвшөөрлийн тухай хуулийн шинэчлэлийн талаар тусгай зөвшөөрлийн тоог 250-аас 205 болгон цөөлж, "Чимээгүй зөвшөөрөх" зарчмыг нэвтрүүлэн, бүх үйл явцыг бүрэн цахимжуулахаар төлөвлөснөө дуулгав. Мөн Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн өөрчлөлтөөр хуулийн этгээдийн үйл ажиллагааг түдгэлзүүлэх, эд хөрөнгө битүүмжлэх асуудлыг зөвхөн шүүхээр хэлэлцдэг болгож, өмчийн эрхийн хамгаалалтыг эрс чангатгаж байгааг онцолсон юм.

Дараа нь УИХ-ын гишүүн Л.Соронзонболд Татварын багц хуулийн төсөл болон Ажлын хэсгээс боловсруулсан санал, дүгнэлтийг бизнес эрхлэгчдэд дэлгэрэнгүй танилцууллаа. Тэрээр эдийн засгийн идэвхжилийг дэмжих "5-10-1" хэмээх зарчмыг тайлбарлахдаа, энэхүү реформ нь татвар төлөгчдөд ирэх ачааллыг бодитойгоор бууруулж, бизнесийн орчинд шинэ эрч хүч авчирна гэдгийг онцолсон юм. Тэрээр НӨАТ-ын буцаан олголтыг 5 хувь болгон нэмэгдүүлэх нь иргэдийн худалдан авах чадварыг дэмжиж, зах зээл дэх мөнгөний эргэлтийг сайжруулах "гүүр" болно гэдгийг тэмдэглэв. Мөн ХХОАТ-ын шаталсан тогтолцоог халж, жигд 10 хувьд шилжүүлснээр нарийн мэргэжлийн өндөр ур чадвартай боловсон хүчний хөдөлмөрийн үнэлэмжийг хамгаалаад зогсохгүй, далд эдийн засгийг ил гаргах бодит хөшүүрэг болно гэдгийг тайлбарлалаа. Харин уул уурхайн бус салбарын аж ахуйн нэгжүүдийн татварыг 1 хувь болгон бууруулах нь үндэсний үйлдвэрлэгчид болон ЖДҮ эрхлэгчдэд санхүүгийн асар том боломж олгож, бизнесийн цар хүрээгээ тэлэх, шинэ ажлын байр бий болгох хамгийн том дэмжлэг болохыг Л.Соронзонболд гишүүн онцоллоо.

Уулзалтын хэлэлцүүлгийн хэсэгт бизнес эрхлэгчдийн төлөөлөл өнөөгийн эрх зүйн орчинд тулгарч буй бодит хүндрэл бэрхшээлүүдийг нээлттэй илэрхийлж, хуулийн шинэчлэлүүд нь амьдрал дээр хэрхэн хэрэгжих механизмыг нарийвчлах шаардлагатай байгааг санууллаа.

Бизнес эрхлэгчдийн зүгээс төрийн хяналт шалгалтын давхардал, дунд шатны албан тушаалтнуудын үзэмжээрээ шийдвэр гаргадаг байдал нь хөрөнгө оруулалтын орчинд сөргөөр нөлөөлж буйг онцолж, шинээр батлагдах хуулиуд нь эдгээр саадыг бодитойгоор арилгаж, бизнес эрхлэх таатай нөхцөлийг баталгаажуулах ёстойг тэмдэглэв.

Ялангуяа татварын бодлогыг тогтвортой байлгах, хуулийн этгээдийн өмчлөх эрхийг аливаа үндэслэлгүй халдлагаас хамгаалах асуудалд төр онцгой анхаарах хэрэгтэйг сануулж байлаа.

Оролцогчид асуудлуудыг нээлттэй хэлэлцэж, хаврын чуулганаар эрх зүйн шинэчлэлийг шуурхай, чанартай батлах нь эдийн засгийн идэвхжлийг хангах шийдвэрлэх алхам болно гэдэгт санал нэгдсэнээр уулзалт өндөрлөв.