ПАРАЛЛЕЛЬ ИМПОРТЫН ОЙЛГОЛТ БА ОЛОН УЛСЫН ЖИШИГ
Монгол Улсад параллель импортын хууль эрх зүйн орчин бүрдээгүй хэвээр байгаа нь бизнесийн орчин төдийгүй хэрэглэгчийн эрх ашигт бодит эрсдэл учруулж байгааг МҮХАҮТ-аас зохион байгуулсан хэлэлцүүлгийн үеэр онцоллоо. Тус хэлэлцүүлэгт Оюуны өмчийн газар, Гаалийн ерөнхий газар болон импортлогч компаниудын төлөөлөл оролцож, тулгамдсан асуудал, гарах гарцын талаар ярилцав.
Параллель импорт буюу grey market нь бүтээгдэхүүнийг албан ёсны эрх эзэмшигчийн (үйлдвэрлэгч эсвэл дистрибьютер) зөвшөөрөлгүйгээр өөр улсын зах зээлээс худалдан авч, гуравдагч этгээд өөр улсад дахин борлуулах үйл ажиллагааг хэлдэг. Олон улс оронд энэ асуудлыг хуулиар нарийн зохицуулж, зарим төрлийн бараанд хориглох, тодорхой салбаруудад хязгаарлалт тогтоох, эсвэл тодорхой нөхцөлтэйгөөр зөвшөөрөх зэрэг бодлого хэрэгжүүлдэг.
Харин Монгол Улсад уг асуудлыг зохицуулсан нэгдсэн бодлого өнөөг хүртэл бүрдээгүй байна. Энэ нь төрийн худалдан авалтын тогтолцоо болон импортын үйл ажиллагаанд зөрүүтэй байдал бий болоход нөлөөлжээ.
Төрийн худалдан авах ажиллагаанд параллель импортын бүтээгдэхүүнийг хүлээн зөвшөөрөхгүй жишиг тогтсон бол энгийн болон тусгай зөвшөөрөлтэй импортод эсрэгээрээ бараа бүтээгдэхүүнийг параллель импортоор оруулах боломж нээлттэй байдаг. Ийнхүү хоёр өөр үнэлэмж, хоёр өөр практик зэрэгцэн оршиж буй нь бизнес эрхлэгчдийн хувьд эргэлзээтэй нөхцөл байдлыг үүсгэж, салбар хоорондын уялдаа холбоог алдагдуулж байна.
Оюуны өмчийн газрын зүгээс өнөөгийн хууль эрх зүйн зохицуулалт хангалтгүй нөхцөлд импортлогч компаниуд үйлдвэрлэгчтэй байгуулдаг дистрибьютерийн гэрээг илүү нарийн болгох, ялангуяа барааны тэмдэг ашиглахтай холбоотой заалтыг тодорхой тусгах замаар өөрийн эрх ашгаа хамгаалах боломжтойг онцоллоо.
Мөн Гаалийн ерөнхий газраас оюуны өмчийн зөрчилтэй барааг хилээр нэвтрүүлэх хяналтын механизмыг танилцуулж, экспортын онцгой эрхийн гэрээний бүртгэл дуусаж, удахгүй импортын болон дистрибьютерийн гэрээг цахимжуулж эхлэх талаар мэдээлэв. Энэ нь цаашид барааны гарал үүслийг тодорхой болгох, зах зээлд орж ирж буй бүтээгдэхүүнийг илүү хяналттай болгох ач холбогдолтой хэмээн үзэж байна.
